таһаарыылаахтык уонна көдьүүстээхтик үлэлээбит «Колхозник”, “Урожай” обществолар төрүттэммиттэрэ үбүлүөйдээх 75 сыллара бу кэлэр күһүн, балаҕан ыйын 24 күнүгэр, үөрүүлээх быһыыга-майгыга бэлиэтэниэҕэ.
Кэрэ-бэлиэ түгэҥҥэ бэлэмнэниилэр чэрчилэринэн, от ыйын күннэригэр Ем. Ярославскай аатынан хотугу норуоттар историяларын уонна культураларын үөрэтэр Саха музейыгар “Урожай” быыстапката көрдөрүүгэ туруорулунна. В.П. Кочнев, М.Е. Друзьянов хаартыскалара, улахан экраҥҥа көстө турар 170 хаартыскалардаах видео-слайд, “Урожай” ДСО бэрэссэдээтэллэбит Аркадий Михайлович Алексеев мэтээллэрэ, грамоталара, Прокопий Прокопьевич Готовцев “Урожай-50” үбүлүөйүгэр оҥорторбут стендэтэ, РСФСР “Урожайын” былааҕа, Саха сирин “Урожай” ДСО тоҕус бэрэссэдээтэллэрин хаартыскалара, болҕомтону тардаллар.
Олохторун “Урожайга” анаабыт, киэҥ далааһыннаах күрэхтэһиилэргэ үгүс көмүс көлөһүннэрин тохпут спорт бэтэрээннэрэ, оччотооҕу кэм тэрийээччилэрэ, салайааччылара кэлэн кыттыыны ыллылар, санааларынан үллэһиннилэр.
Саха Өрөспүүбүлүкэтин спорка музейын дириэктэрэ Михаил Друзьянов быыстапка ис хоһоонун, сыалын-соругун кэпсээн иһитиннэрдэ:
“Сырдатар-көрдөрөр үлэбит саҕаланна эрэ, инньэ гынан, экспонаттарбыт ситэ-хото киирэ иликтэр. Матырыйаалларбыт аҕыйахтар. Аанньа аҕала иликтэр. Ох ытыытыгар экспонаттар суохтар. 1960-1970 сыллардаахха оҥоһуллубут “Книга Почета” баара да, ханна тиийбитэ-түгэммитэ биллибэт. Ханна баарын билэр дьон тиксэрэргит буоллар, махталлаах дьыала буолуо этэ. Итилэри этээри ыҥыртаатым. Матырыйааллары булууга көмөлөһүҥ, биэриҥ диэн. Тыа сирин спордун историята киэҥ. Спортпут музейа Ярославскай музейын филиалынан буолла. Онон, лаппа кэҥиир кыахтанныбыт. Суруналыыстар Р.Ю. Кривогорницын “Урожай” үбүлүөйүгэр аналлаах кинигэ, В.Ф. Посельскай видео-киинэ оҥоро сылдьаллар. Элбэх историческай матырыйааллар М.В. Алексеевка бааллар. Өрөспүүбүлүкэ миниистирэ Л.Н. Спиридоновка үбүлүөйгэ аналлаах сүбэ-мунньах буолбута. Бэлэмнэнии үлэ барар, үбүлүөй буолар”.
Илларионов Афанасий Петрович – марафоҥҥа Саха АССР чөмпүйүөнэ, рекордсмена, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх үлэһитэ:
“Урожай-75” сыллаах үбүлүөйүн туһунан иһитиннэриилэр улуустарга тиийэ иликтэр. Билбэт дьон элбэх. Официальнай суруктары ыытар наада. “Урожайга” үлэлээбит, күрэхтэспит дьон матырыйааллары көмөлөөн хомуйуоххайын. Ылсыаҕын. Мэҥэ-Хаҥалас музейыгар тахса сылдьаарыҥ, көрөөрүҥ. Быыстапка киллэриэххэ сөп эбит. Кытта сатыахха наада. Хоту улуустар эмиэ. Хаһыаттарга ыстатыйалары биэриэххэ. Бастакы ыстатыйабын бэлэмнээбитим, “Дьулурҕаҥҥа” тахсыаҕа. Биир эрэ киһиэхэ найылаамыахайын”.
Готовцев Прокопий Прокопьевич – 1992-96, 2003-2019 сылларга “Урожай” физкультурнай-спортивнай тэрилтэ бэрэссэдээтэлэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин физическэй культураҕа уонна спорка үтүөлээх үлэһитэ:
“Биһи, “Урожайдар”, физкультура уонна спорт сайдыыларыгар киллэрбит кылааппыт улахан. Россияҕа, аан дойдуга биллэн, билинэн, бастыҥ регион буоларбытынан киэн туттабын! Билигин үлэлии сылдьар дьоҥҥо махталбын биллэрэбин. Аан бастаан холхуостаахтары мунньан, сайдан, ааһа баран, тыа сирин дьонун барыларын хабан киэҥ далааһыннаах үлэлэр ыытыллыбыттара. 1992 с. Петр Егорович Попов миниистирдээх спорт Министиэристибэтэ тэриллэн үөрдүбүтэ. Өрөспүүбүлүкэ “Урожайын” иккистээн тэрийбиппит. Тыа сиригэр хамсатыылаах үлэ барбыта. Онтон тохтуу сылдьыбыта. М.Д. Гуляев Госкомспорт бэрэссэдээтэлинэн ананан кэлэн, өйөөн, 2003 с. “Урожай” физкультурнай-спортивнай тэрилтэ хаттаан сөргүтүллүбүтэ. “Автономнай некоммерческай” тэрилтэ быһыытынан регистрацияламмыппыт. Үлэ 2019 с. диэри ыытыллыбыта. Ити кэмнэргэ Спирдон Константинович Попов, Егор Егорович Неустроев эмиэ салайа сылдьыбыттара. Тыа сирин дьоно астыммыта. Спорт Министиэристибэтин үлэтин хатылаабатахпыт. Тыа сирин үлэтин-хамнаһын, маассабай физкультураны-спорду өрө тутар хайысхалаах, “профессиональнай-прикладной” үлэлэр, араас өрүттээх дьаһаллар, нэһилиэктэринэн културнай-спортивнай эстафеталар дьон көҕүн көтөхпүттэрэ. Кыһыҥҥы-сайыҥҥы кэмнэргэ спорт национальнай көрүҥнэригэр Россияҕа бастыырбыт, миэстэлэһэрбит. Бүтүн Россиятааҕы тыа сирин Спортивнай оонньууларыгар бэйэбит бөлөхпүтүгэр үһүс миэстэттэн түспэтэхпит. XXI үйэҕэ таһымнаахтык үлэлээн, тыа сирин сопртсменнара тыа сиригэр баалларын биллэрэн үлэлээбиппит”.
Санаалары сөпкө үллэстиилэр буоллулар. Дьиҥинэн, “Урожай” былааҕын аннынан күрэхтэспит, ааттарын-суолларын, оройуоннарын, улуустарын, Россия, ССРС киин куораттарынан Сахаларын сирин соргулаахтык ааттаппыт дьоммут элбэхтэр. Холобур, Баһылай Манчаары Спартакиадаларын чөмпүйүөннэрэ, призердара мэтээллэрин, кубоктарын, дипломнарын, хаартыскаларын аҕаланнар көрдөрүүгэ туруораллара буоллар, быыстапка улаханнык байытыллыа эбит. “Урожай” хаттаан тэриллэрэ буоллар, улахан сэргэхсийии тахсан, дьон-сэргэ махтала улахан буолуо этэ.
Баһылай Посельскай
