80 сааһыгар аналлаах өрөспүүбүлүкэ бэтэрээннэрин остуол тенниһигэр биирдиилээн бастыыр иһин аһаҕас турнира Дьокуускайга “Утум+” спорт Киинигэр (ген.дир. Г.О. Карамзин) үрдүк тэрээһиннээхтик ыытылынна.
Икки этээһинэн 13 улуустартан 53 аҕам саастаах теннисчиттэр дьахталларга уонна эр дьоҥҥо иккилии бөлөххө хайдыһан оонньоотулар. Сүрүн судьуйанан Александр Алексеев, сэкэрэтээринэн Римма Турнина үлэлээтилэр. Турнир “Урожай” физкультурнай-спортивнай уопсастыба үбүлүөйдээх 75 сылынан аҕам саастаахтар декадаларын чэрчитинэн тэрилиннэ.
Турнир үөрүүлээхтик аһыллыытыгар эҕэрдэ тыллары Саха Өрөспүүбүлүкэтин физическэй культураҕа уонна маассабай спорка Управлениетын инструктор-методиһа Зинаида Афанасьева, “Бүлүү кэскилэ” түмсүү салайааччыта Гаврил Евсеев, Бүлүү, Горнай, Чурапчы, Орто Халыма, Өлөөн уо.д.а. улуустар, Дьокуускай куорат аҕам саастаах теннисчиттэрэ эҕэрдэлээтилэр. Маассабай спорт Управлениетыттан Өлөөннөөҕү оҕо спортоскуолатын тренерэ Ия Федорова модератордаан салайда.
Бүлүү Балаҕаччытыттан төрүттээх-уустаах Антонина Прокопьевна Герасимова 1971 с. Дьокуускайдааҕы медучилищены бүтэрэн, биэлсэр-акушер идэтин ылан баран, дойдутугар үлэлээбит. Сааһыран баран Дьокуускайга 1№ поликлиникаҕа 52 сылы быһа мэдэссиинэҕэ үлэлээбит. Спордунан 40 сааһын ааһан баран дьарыктаммыт. Хамсана-имсэнэ, дьон ортотугар сылдьар буолан, туйгун туругун тута сылдьар. Энтузиаст-тренер Алексей Семенович Макаров салалтатынан аан бастаан тенниһинэн эрчиллибитин, тэҥ саастыылаахтарын кытта күрэхтэһэрин, бириистэргэ да тиксэрин, чөмпүйүөн да буоларын туһунан үөрэ-көтө кэпсээтэ:
“Карпов Ньургун Васильевич судействоҕа ыҥырбыта, билиҥҥэ диэри судьуйалыыбын. Спорка саамай кылаабынайа, төһөнөн хамсанаҕын, эккэр-сииҥҥэр, сүһүөххэр үчүгэй. Аҕыйах хонукка сылдьыбатахпына, дьиэбиттэн тахсыбатахпына сүһүөхтэрим сыстыһан хаалыах курдуктар. Ол иһин сарсыарда тураммын Сайсары күөл тула аа-дьуо хаамабын. Уонна нэдиэлэҕэ иккитэ-үстэ тенниспэр сылдьабын. Көтүппэппин. Улахан ситиһиилэрим диэн Россияҕа “смешаннайга” Сидоров Родион Николаевичтыын икки төгүл үһүс миэстэ буолбуппут. 2024 с. Хабаровскай теннистэрин кытта оонньооммут “паарнайга” эмиэ үһүс буолбуппут. Быйыл Бурятияҕа бараммын бэйэм сааспар иккис миэстэ буоллум. Эдэрдэри кытта 70 саастарыттан саҕалаан оонньооһуҥҥа 12 киһиттэн төрдүс миэстэни ыламмын үөрэн турабын. Бу миэхэ анаммыт бастакы турнирым. Элбэх кыттааччы кэлбититтэн, ол аата наадалаах киһи эбиппин диэммин, билэттиир дьонум баалларыттан улаханнык үөрдүм. Турнирым ыытылларыгар сүүрэн-көтөн тэрийсибит Афанасьев Аркадий Егоровичка, спортзаалы көҥүллээбит Карамзин Георгий Олеговичка, сүрүн судьуйа Алексеев Алекандр Алексеевичка, тренербэр Иванов Аркадий Никифоровичка, теннис федерациятын президенигэр Петр Федорович Максимовка, үлэлээбит, эдэр сааһым ааспыт Бүлүү улууһун балыыһатын кылаабынай бырааһыгар Григорьев Егор Анатольевичка, спонсордаабыт, бииргэ оонньуур эдэр теннисчит уолаттарбар, физкультура уонна маассабай спорт Управлениетын спорка отделын салайааччытыгар Евсеев Гаврил Степановичка махталбын тиэрдэбин!”.
Биир дойдулааҕа, Бүлүү Балаҕаччытыттан, Саха Өрөспүүбүлүкэтин культуратын үтүөлээх үлэһитэ Святослав Павлович Григорьев:
“Антонина Прокопьенаны, Тоняны кытта биһиги оҕо сааспытыттан бииргэ улаатан, биир кылааска үөрэммиппит. Тоня оскуолатааҕы кэмнэриттэн спорка сыстаҕас. 1958 с. Балаҕаччы оскуолатыгар Василий Николаевич Соловьев диэн химия, биология учуутала кэлбитэ. Спорду үчүгэйдик билэр, сүүрэрин-хамсанарын сөбүлүүр. Олорбут ыалыгар Яковлев Акыым оҕонньордоох аһыыр остуолларыгар сиэккэ тардан баран биһигини теннискэ оонньоппута. Ол иннинэ остуол тенниһэ диэни билбэт этибит. Онтон, остуол оҥороннор оскуолаҕа туруоран секция аһан үлэлэппитигэр теннискэ сыстан барбыппыт. Антонина Прокопьевна билиҥҥээҥҥэ диэри оонньуу сылдьар. Спорка олус бэриниилээх, спорка уһун үйэлэнии чаҕылхай холобура буолан, биһиги Антонина Прокопьевнанан киэн туттабыт”.
Турнир кыттыылаахтарыгар дьахталларга саамай аҕам саастаахтарга Горнай Маҕараһыттан 80 саастаах Мария Афанасьевна Кудаисова сааһын тухары, күн бүгүнүгэр диэри, сүөһү иитиитин үлэһитэ:
“Мин сэттис кылаастан ыла кургуомун күрэхтэһэбин. Туох-баар спортивнай оонньууну теннистэн, дуобаттан саҕалаан, барытын оонньуубун. Волейбол, сүүрүү буоллун барытыгар кыттар этим. 1965 сыллаахха оскуоланы бүтэриэхпиттэн сопхуоска үлэлээбитим. Һоннук бу сылдьабын. Тоҕус оҕолоохпун, 40-ча сиэннээхпин. Бары үрдүк үөрэхтээхтэр, медиктэр, физкультура учууталлара бааллар. Ыччаттарга баҕа санаам диэн, былыр ГТО – “Готов к труду и обороне!” диэн баара, оннук бэлэм буолуохтарын наада”.
Эр дьоҥҥо саамай аҕа саастаах, 60-70 сылларга Саха сирин орто сиргэ сүүрүүлэргэ чөмпүйүөнэ, рекордсмена Евгений Хлебников убайа, 83 саастаах Валерий Николаевич Хлебников:
“Настольным теннисом я начал заниматься в 1957 году. До этого до десяти лет занимался футболом, но потом увлекся теннисом. С тех пор играю постоянно. Получается так, что в следующий год уже будет 70 лет, как я играю настольным теннисом. Когда был помоложе, выполнил норматив кандидата в мастера спорта СССР. Теннис, является тем видом спорта, которым можно заниматься всю жизнь. С пяти, шести лет можно начинать заниматься до преклонного возраста. Вот сейчас мне будет уже 84 года, я продолжаю играть. И советую всем – занимайтесь настольным теннисом! Очень полезный вид спорта”.
Спорка уһун үйэлэниини, хамсаныы туһатын холобурун итэҕэтэр, саастарыгар холооно суох түргэн, сымса хамсаныылардаах, сүһүөхтэрин үрдүгэр сылдьар теннисчиттэр эрийсиилээх киирсиилэри көрдөртөөтүлэр.
Дьахталларга 60-69 саастаахтарга Александра Тутаева (Сунтаар), Евдокия Другина (Үөһээ Дьааҥы), Калиста Романова (Үөһээ Бүлүү), Любовь Тимирдяева (Дьокуускай); 70-н үөһэ саастаахтарга Ирина Басыгысова (Уус-Алдан), Анастасия Боронова (Бүлүү), Антонина Федорова (Мэҥэ-Хаҥалас);
Эр дьоҥҥо 65-74 саастаахтарга Виктор Максимов (Дьокуускай), Аркадий Иванов (Хатас), Пантелеймон Иванов (Дьокуускай), Иван Наумов (Чурапчы); 75-н үөһэ саастаахтарга Радомир Сидоров (Горнай), Петр Аммосов (Дьокуускай), Василий Алексеев (Горнай), Владимир Максимов (Дьокуускай) бастакы, иккис, үһүс, төрдүс миэстэлэри ылаттаатылар.
Саха Өрөспүүбүлүкэтин остуол тенниһигэр федерациятын президенэ Петр Максимов, Саха Өрөспүүбүлүкэтин остуол оонньууларыгар федерациятын президенэ Ольга Григорьева илиилэриттэн кыайыылаахтар уонна миэстэҕэ тиксибиттэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин физическэй культураҕа уонна спорка үтүөлээх үлэһитэ, Бүлүү улууһун бочуоттаах олохтооҕо Маргарита Григорьевна Куличкина олохтообут кубоктарынан, өйдөбүнньүк мэтээллэринэн, дипломнарынан, сыаналаах бириистэринэн наҕараадалананнар, сүргэлэрэ көтөҕүллүбүт аҕам саастаах теннисчиттэр, хаһан да буоларыныы, “илии тутуурдаах, өттүк харалаах” дьиэлэригэр тарҕастылар, дойдуларыгар айаннаатылар.
Баһылай Посельскай
